บทที่ 10 ระบบสารสนเทศ(Information System)


ข้อมูล คืออะไร
     ข้อมูล หมายถึง ข้อเท็จจริงเพื่อสำ หรับกิจการใด กิจการหนึ่ง โดยการเก็บข้อมูลเหล่านี้มาจาก แหล่งข้อมูล ข้อเท็จจริงเหล่านี้อาจจะเป็นตัวเลข ปริมาณ จำนวน ระยะทาง เป็นต้น
คุณสมบัติของข้อ้อมูลที่ดี
 1. ความถูกต้องแม่นยำ
 2. ความทันเวลา
 3. ความสมบูรณ์ครบถ้วน
 4. ความกะทัดรัด
 5. ตรงกับความต้องการของผู้ใช้
สารสนเทศ
     สารสนเทศ (information) หมายถึงการนำ ข้อมูลที่ ตรงกับความต้องการ (Raw data)ไม่ว่าจะเป็นตัว หนังสือ ตัวเลข รูปภาพ และอื่นๆ ไปประมวลผลด้วย เครื่องคอมพิวเตอร์ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่กำ หนดเรียกว่า สารสนเทศ ที่ผู้ใช้สามารถนำ ไปช่วยในการตัดสินใจการจัดการขององค์กร ระบบสารสนเทศInformation System
     - ระบบสารสนเทศ หมายถึง ระบบข้อมูล การจัดเก็บข้อมูล การประมวลผลข้อมูล การไหลข้อมูลภายในและภายนอกองค์กร และการนำ เสนอสารสนเทศ เป้าหมายของระบบสารสนเทศ
     - เพิ่มประสิทธิภาพในการทำ งาน
     - เพิ่มผลผลิต
     - เพิ่มคุณภาพในการบริการลูกค้า
     - ขยายผิตภัณฑ์และผลิตสินค้าใหม่
     - สร้างโอกาสในการกำ หนดทางเลือกของแข่งขัน
     - การสร้างโอกาสทางธุรกิจ
หน้าหน้าที่ของระบบสารสนเทศ
     ระบบสารสนเทศประกอยด้วยสารสนเทศภายในองค์กร และสาร สนเทศที่อยู่ภายนอกองค์กรที่มีผลกระทบต่อการปฏิบัติงานขององค์กร





แบ่งกิจกรรมออกเป็น 3 ส่วนใหญ่คือ
     - Input
     - Processing
     - Output
การให้สารสนเทศทางด้านเอ้าพุตขององค์กรจะต้องย้อนกลับ (Feedback) มาให้ผู้ใช้หรือเป็นกิจกรรมขององค์กรที่จะประเมินผลข้อมูลทางอินพุต
องค์ประกอบของระบบสารสนเทศ มี 5 ส่วนดังนี้
     1.ส่วนอุปกรณ์ (Hardware) หมายถึงอุปกรณ์ต่างๆที่ กระทํ ากับข้อมูล เอกสาร ทั้งที่เป็นอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์ที่ไม่ใช่คอมพิวเตอร์ เช่น เครื่อง คอมพิวเตอร์ เครื่องพิมพ์ดีด เครื่องคํ านวณ เป็นต้น
     2.ส่วนชุดคําสั่ง (Software) เป็นชุดคําสั่งที่สั่งให้ คอมพิวเตอร์ทํางาน แบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ
          -2.1 System Software
          -2.2 Application Software
     3.บุคลากร (People) หมายถึงกลุ่มบุคคลที่ทํางานกับ ระบบสารสนเทศ แบ่งออกเป็นผู้ใช้ระบบและผู้บริหาร
     4.ข้อมูลและแฟ้มข้อมูล (Data and Files) หมายถึงข้อ มูลและสารสนเทศ ที่ระบบจัดเก็บไว้ในช่วงเวลาหนึ่ง
     5.หน้าที่ปฏิบัติงาน (Procedure) หมายถึงกระบวนการ ขั้นตอนการปฏิบัติงานต่างๆในระบบสารสนเทศ บุคลากรในระบบสารสนเทศ
      -ผู้ใช้ระบบ (User)
      -ผู้บริหาร (Management)
      -ผู้ตรวจสอบระบบ (Auditors, Quality Assurance )
      -นักวิเคราะห์ระบบงาน (System Analysis)
      -นักออกแบบระบบงาน (System Designer)
     - ผู้เขียนชุดคํ าสั่ง (Programmer)
     - ผู้ปฏิบัติงาน (Operator)
เทคโนโลยีสารสนเทศ(Information Technology)
     เทคโนโลยีสารสนเทศ หมายถึง เทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง กับการจัดเก็บ การประมวลผล การนำ เสนอสาร สนเทศ ในรูปแบบต่างๆ ประกอบด้วย คอมพิวเตอร์โทรคมนาคม และบุคลากร
การจัดการทรัพยากรสารสนเทศ       IRM (Information Resource Management)เราจะ เห็นว่าเทคโนโลยีสารสนเทศมีผลกระทบต่อการ บริหารงานและการวางแผนทางกลยุทธ์เราจะต้องคํ านึงถึงสิ่งต่อไปนี้
     - การลดขนาด (Downsizing) หมายถึงการลด ขนาดจํ านวนพนักงานระดับบริหาร เช่นระดับ กลางทํ าให้ช่องว่างระหว่างระดับสูงกับระดับ ปฏิบัติการลดลง หรือลดรัดับล่างเพื่อเป็นการ ลดต้นทุนการดํ าเนินงาน
     - แหล่งภายนอก (Outsourcing) หมาย ถึง การใช้บริการจากหน่วยงานภาย นอก เช่นการใช้บริการระดับการ บันทึกข้อมูลหรือการพัฒนาระบบ
การปฏิบัติงานดังต่อไปนี้
     – Calculation
     – Classification
     – Sorting
     – Storage and Retrieval
     – Summary
TPS เป็นระบบประมวลผลรายการประจํ า เป็นการนํ าเอา คอมพิวเตอร์มาจัดการข้อมูลขั้นพื้นฐาน โดยเน้นการ ประมวลผลรายวัน (TRANSACTION)และเก็บรักษาข้อมูล หรือบางครั้งเรียกว่า EDP (Electronic Data Processing)
Management Information Systems      - เป็นระบบที่สนับสนุนการจัดการด้านกลวิธี (Tactical) เป็นระบบจัดการข้อมูลทั้งหมดขององค์กรทุกแผนก รายงานประสิทธิภาพการทํ างานขององค์การ
     - สามารถแยกออกเป็นระบบย่อยได้ บริการทุก ระดับ
     - มีความยืดหยุ่น สามารถรองรับความ ต้องการของข้อมูลที่เปลี่ยนแปลงได้
     - สารสนเทศชนิดนี้ สามารถตอบสนองผู้ บริหารได้ทันที (Online)
     - มีระบบรักษาความปลอดภัยของข้อมูล ใช้ เฉพาะบุคคลที่เกี่ยวข้องเท่านั้น
Decision Support Systems
     ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ (DSS) เป็นระบบที่ พัฒนาขึ้นมาจากระบบ MIS อีกระดับหนึ่ง เพื่อช่วยผู้ บริหารในการตัดสินใจ เป็นระบบที่กํ าหนดทางเลือก ให้กับผู้บริหาร หรืออาจจัดลํ าดับทางเลือกให้กับผู้ บริหาร เป็นระบบสารสนเทศแบบโต้ตอบ ใช้อุปกรณ์ คอมพิวเตอร์เป็นเครื่องมือ ทํ าให้สะดวกและรวดเร็ว มี โมเดลในการสนับสนุนการตัดสินใจ เพื่อให้ผู้บริหาร เรียกใช้ได้
คุณสมบัติของ DSS
     -ช่วยให้ผู้บริหารตัดสินใจ
     - การออกแบบเป็นแบบโครงสร้างและกึ่งโครงสร้าง
     - สนับสนุนการตัดสินใจผู้บริหารทุกระดับ
     - ใช้งานอเนกประสงค์ มีการจํ าลองแบบการวิเคราะห์ ช่วยเหลือผู้ตัดสินใจเป็นระบบที่โต้ตอบกับผู้ใช้ ใช้งานง่าย
     - ปรับเข้ากับสถานการณ์ในสภาพแวดล้อมต่างๆได้
     - มีกลไกการทํ างานสามารถเรียกใช้ได้อย่างรวดเร็ว
     - สามารถติดต่อกับฐานข้อมูลขององค์กรได้
     - มีความยืดหยุ่นรองรับรูปแบบการบริหารงาน ต่างๆ ได้
EIS
     คือ ระบบ DSS ที่ออกแบบใช้เฉพาะกับผู้บริหาร ระดับสูง สนับสนุนการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ หรือบาง ครั้งอาจเรียกว่า ESS (Executive Support System) สาร สนเทศชนิดนี้จะเน้นการ Interface ระหว่างผู้บริหาร กับระบบ ให้ใช้งานสะดวก
ข้อดีของระบบ EIS
     -ง่ายต่อผู้บริหารระดับสูงใช้งาน
     -ไม่จํ าเป็นต้องรู้คอมพิวเตอร์มาก่อน
     -ให้สารสนเทศสรุปในเวลาที่ต้องการ
     -มีการกลั่นกรองข้อมูลมาก่อนประหยัดเวลา .สามารถติดตามสารสนเทศได้ดีขึ้นและเข้าใจง่าย
ระบบผู้เชี่ยวชาญ (Expert System)
      ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence:AI) เป็นแขนงวิชาที่มุ่งเน้น การทำ ให้คอมพิวเตอร์แสดงความฉลาดออกมาได้ เช่น การหาเหตุผล การ รับรู้หรือกระทำ
      ระบบผู้เชี่ยวชาญ เป็นแขนงหนึ่งของวิชาปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่ง ระบบคือโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อทำ หน้าที่เป็นผู้เชี่ยว ชาญ และให้คำ ปรึกษา ช่วยแก้ปัญหาที่ยากและซับซ้อน โดยระบบจะอาศัย ความรู้ (Knowledge) ที่มีอยูใ นตัวเองมาทำ การวินิจฉัย (Inference) ด้วย กลไกการวินิจฉัย (Inference Engine) ร่วมกับความจริง (Fact) ที่ได้มาใหม่ จากผู้ใช้ แล้วให้คำ แนะนำ หรือวินิจฉัยออกมาได้
     -Expertise : ความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ที่เกิดจากการฝึกอบรม การอ่าน และประสบการณ์
     -Expert : ผู้เชี่ยวชาญเป็นผู้ที่มีพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมในการที่ จะแก้ปัญหาได้อย่างรวดเร็ว เหมาะสม สามารถอธิบายคำ ตอบได้ สามารถเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ได้ในขอบเขตของเรื่องราว (domain) นั้นๆ มีการ ใช้ข้อยกเว้น และสามารถวิเคราะห์ความเกี่ยวข้องของความเชี่ยวชาญ ของตัวเอง และรู้ข้อจำ กัดของตัวเอง
     -Transferring Expertise : การนำ ความเชี่ยวชาญจากผู้เชี่ยวชาญเข้าสู่ ระบบคอมพิวเตอร์ และนำสู่ผู้ใช้
     -Inferencing : เป็นความสามารถในการคิด การใช้เหตุผล หรือการอนุมาน
     -Rules : เป็นลักษณะของการเก็บบันทึกความรู้ (knowledge) ในรูปของกฏเกณฑ์ ขั้นตอนในการแก้ ปัญหา (Problem solving procedures)
     -Explanation Capability : เป็นความสามารถในการที่จะ อธิบายถึงคำ แนะนำ หรือคำ ปรึกษา
     -Inferencing : เป็นความสามารถในการคิด การใช้เหตุผล หรือการอนุมาน
     -Rules : เป็นลักษณะของการเก็บบันทึกความรู้ (knowledge) ในรูปของกฏเกณฑ์ ขั้นตอนในการแก้ ปัญหา (Problem solving procedures) Explanation Capability : เป็นความสามารถในการที่จะ อธิบายถึงคำ แนะนำ หรือคำ ปรึกษา
ประเภทแฟ้มข้อมูล (File Type)
     - แฟ้มข้อมูลหลัก (Master file) เป็นแฟ้มข้อมูลหลักที่เก็บข้อ มูลสํ าคัญ เช่น แฟ้มข้อมูลประวัติลูกค้า แฟ้มข้อมูลบัญชี เป็นต้น
     - แฟ้มข้อมูลย่อย (Transaction file)> เป็นแฟ้มที่เก็บรายการ ข้อมูลในแต่ละวัน เพื่อนํ าไปปรับปรุงกับแฟ้มข้อมูลหลักที่ สัมพันธ์กันให้ทันสมัย
ระบบการจัดการฐานข้อมูล
     Data Base Management System (DBMS) ทํ าหน้าที่ในการควบคุมการสร้างและเรียกใช้ฐานข้อมูลโดยผู้ใช้ไม่จําเป็นต้องรับรู้เกี่ยวกับรายละเอียดภายในโครงสร้างฐานข้อมูลหรือเป็นซอฟต์แวร์ประสานระหว่างผู้ใช้กับโปรแกรม ต่างๆที่เกี่ยวข้องกับ DB
ประโยชน์ของฐานข้อมูล
     1.ลดความซํ้ าซ้อนข้อมูล
     2.หลีกเลี่ยงความขัดแย้งข้อมูล
     3.ช้ข้อมูลร่วมกัน
     4.ควบคุมมาตราฐานของข้อมูล



       

©by Anong Deepan